Tư tưởng lập hiến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945

Trước Cách mạng Tháng tám năm 1945, nước ta là một nước thuộc địa nửa phong kiến với chính thể quân chủ chuyên chế không có Hiến pháp. Tuy nhiên vào những năm đầu thế kỷ XX do ảnh hưởng của tư tưởng cách mạng dân chủ tư sản Pháp 1789, ảnh hưởng của Cách mạng Trung Hoa năm 1911 và chính sách duy tân của Minh Trị thiên hoàng (Nhật), ở Việt Nam đã xuất hiện tư tưởng lập hiến. Có hai khuynh hướng chính trị chủ yếu trong thời gian này là khuynh hướng xây dựng nhà nước quân chủ lập hiến trong sự thừa nhận quyền bảo hộ của Chính phủ Pháp do nhóm Bùi Quang Chiêu, Phạm Quỳnh, Lê Văn Bông chủ xướng. Khuynh hướng thứ hai của những chí sĩ yêu nước như Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng… sau này là Nguyễn Ái Quốc với chủ trương giành độc lập, tự do cho dân tộc, tiếp đó sẽ xây dựng Hiến pháp của Nhà nước độc lập. Không có độc lập, không có tự do thì không thể có Hiến pháp thực sự.