Quốc gia là chủ thể có quyền năng đầy đủ nhất của Luật quốc tế

 

Quyền năng chủ thể luật quốc tế là những phương diện thể hiện khả năng pháp lý đặc trưng của những thực thể pháp lý được hưởng những quyền và gánh vác những nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý trong quan hệ quốc tế theo quy định của Luật quốc tế. có thể xem xét quyền năng chủ thể này theo hai góc độ:

+ Về lý luận: Là thuộc tính chủ quyền gắn với địa vị pháp lý quốc tế của quốc gia trong các quan hệ pháp lý quốc tế, tạo nên sự phân biệt về địa vị pháp lý của quốc gia với chủ thể do quốc gia tạo ra là tổ chức quốc tế liên quốc gia (liên chính phủ).

+ Về pháp lý: Quốc gia, tổ chức quốc tế và dân tộc đang đấu tranh đòi quyền tự quyết được thừa nhận là những thực thể có những quyền và nghĩa vụ quốc tế cơ bản xuất phát từ chính khả năng thực tế của những thực thể này khi tham gia vào các quan hệ pháp lý quốc tế.

Trong tất cả các chủ thể của luật quốc tế, quốc gia được xác định là loại chủ thể đặc biệt với đặc trưng nổi bật là sự tồn tại có tính quyết định của yếu tố chủ quyền. Chủ quyền đem lại cho quốc gia vị trí trung tâm của mọi mối quan hệ pháp lý quốc tế, là chủ thể tự xác định phạm vi quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý quốc tế cho chính mình và cho các chủ thể hay thực thể khác. Vì vậy, sự tham gia của các chủ thể khác vào quan hệ pháp luật quốc tế đều bị chi phối, ảnh hưởng bởi vai trò trung tâm của quốc gia.

Quyền năng chủ thể Luật quốc tế của quốc gia là tổng thể những quyền và nghĩa vụ mà quốc gia có được khi tham gia vào quan hệ pháp lý quốc tế bao gồm hai nội dung là năng lực  pháp luật quốc tế ( khả năng quốc gia có quyền và nghĩa vụ) và năng lực hành vi quốc tế (khả năng quốc gia thực hiện quyền và nghĩa vụ). Quốc gia là chủ thể duy nhất có quyền năng đầy đủ khi tham gia quan hệ quốc tế. Điều này thể hiện ở các quyền và nghĩa vụ quốc tế cơ bản sau:

• Quyền quốc tế cơ bản:

–         Quyền bình đẳng về chủ quyền và quyền lợi;

–         Quyền được tự vệ cá nhân hoặc tự vệ tập thể;

–         Quyền được tồn tại trong hòa bình và độc lập;

–         Quyền bất khả xâm phạm về lãnh thổ;

–         Quyền được tham gia vào việc xây dựng các quy phạm pháp luật quốc tế;

–         Quyền được trở thành thành viên của các tổ chức quốc tế phổ biến.

• Nghĩa vụ quốc tế cơ bản:

–         Tôn trọng chủ quyền của các quốc gia;

–         Tôn trọng sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ của các quốc gia khác;

–         Không áp dụng vũ lực và đe dọa dùng vũ lực;

–         Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau;

–         Hợp tác hữu nghị với các quốc gia khác nhằm duy trì hòa bình, an ninh quốc tế;

–         Tôn trọng nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ quốc tế;

–         Tôn trọng những quy phạm Jus Cogens và những cam kết quốc tế;

–         Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng các phương pháp hòa bình.

Ngoài các quyền và nghĩa vụ trên đây, các quốc gia khi tham gia quan hệ pháp luật quốc tế có thể tự hạn chế những quyền và nghĩa vụ của mình trong những lĩnh vực và phạm vi nhất định, không trái với các quy ước quốc tế.