Đánh giá về quyền năng chủ thể của quốc gia

 

Xuất phát từ bốn yếu tố và thộc tính chủ quyền có thể khẳng định quốc gia là chủ thể có quyền năng đầy đủ nhất của Luật quốc tế. để lý giải sâu sa hơn về quốc gia có quyền năng đầy đủ nhất phải đặt trong thể đối sánh với các chủ thể khác của Luật quốc tế. Trước hết là tổ chức quốc tế là chủ thể có quyền năng phái sinh. Tức là quyền và nghĩa vụ cũng như khả năng tham gia vào quan hệ của tổ chức quốc tế đến đâu là do các quốc gia thỏa thuận trao cho nó. Quyền năng này chỉ phát sinh khi các thành viên sáng lập và công nhận quyền năng đó. Bản thân tổ chức quốc tể không tự xác lập quyền năng chủ thể của mình.

Tiếp theo, dân tộc đang đấu tranh nhằm thực hiện quyền dân tộc tự quyết được công nhận là chủ thể của luật quốc tế với điều kiện trong quá trình đấu tranh để giành độc lập dân tộc họ phải sử dụng các biện pháp đấu tranh hợp pháp, phù hợp với luật quốc tế. quyền năng chủ thể của dân tộc đang đấu tranh nhằm thực hiện quyền dân tộc tự quyết rất hạn chế, không thể tham gia xác lập các quan hệ quốc tế trong mọi lĩnh vực của đời sống cuốc tế.

Riêng đối với chủ thể đặc biệt của Luật quốc tế, điển hình là tòa thánh vanticang, quyền năng này cũng rất hạn chế. Chủ thể này có quan hệ tham gia được như (vấn đề tôn giáo, quyền con người) có quan hệ không được tham gia. Quyền năng ấy bị hạn chế bởi pháp luật quốc tế dựa trên nguyên tắc tự nguyên.

Như vậy Quốc gia là chủ thể có quyền năng nguyên thủy, quyền năng truyền thống. Nó là chủ thể duy nhất có khả năng tự xác lập quyền và nghĩa vụ cho mình.  Nguyên nhận quốc gia là chủ thể có quyền năng đầy đủ nhất là vì: quốc gia có đầy đủ bốn yếu tố  (lãnh thổ thường xuyên, dân cư ổn định, có một chính phủ và có năng lực tham gia vào quan hệ quốc tế với các chủ thể khác) và chủ quyền – thuộc tính chính trị pháp lý mà các chủ thể khác không có đầy đủ.

Để đi đến sự chứng minh thuyết phục hơn, em xin đưa ra một minh chứng thực tiễn từ lịch sử nước ta. Trước đây khi còn chiến tranh, Việt Nam chưa được coi là một quốc gia, không có quyền năng đầy đủ. Nhân dân ta phải quyết tâm gianh độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Sau năm 1975, đất nước ta thống nhất và lần lượt đặt quan hệ ngoại giao với các nươc. Việt nam đã đáp ứng bốn yếu tố cấu thành và có chủ quyền nên có tư cách là một quốc gia khi tham gia quan hệ quốc tế. Nước ta có quyền tối cao trong lập pháp, hành pháp và tư pháp, có quyền độc lập trong quan hệ quốc tế.

Tóm lại, Quyền năng chủ thể luật quốc tế của quốc gia xuất hiện ngay từ khi xuất hiện quốc gia với đầy đủ những dấu hiện của nó, không phụ thuộc vào sự công nhận của quốc gia khác. Sự công nhận ở đây chỉ có vai trò trong việc thúc đẩy các quan hệ giữa quốc gia công nhận và quốc gia được công nhận mà thôi, không có ý nghĩa sáng lập ra những quyền và nghĩa vụ quốc tế của quốc gia được công nhận. Điều này đã được khẳng định trong nhiều văn kiện pháp lý quốc tế.