Người có quyền yêu cầu toà án tuyên bố phá sản doanh nghiệp

a. Chủ nợ: Chế độ pháp luật quy định về phá sản được đặt ra trước hết là nhằm bảo vệ các quyền về tài sản của chủ nợ. Do vậy, đối tượng đầu tiên được pháp luật quy định có quyền này là chủ nợ. Tuy nhiên, chủ nợ có bảo đảm là chủ nợ được quyền bán tài sản thế chấp, cầm cố để thu lại các khoản tiền mà mình đã cho con nợ vay, cho nên, không được quyền làm đơn yêu cầu toà án tuyên bố phá sản doanh nghiệp. Vì vậy theo điều 7 Luật phá sản doanh nghiệp, thì chỉ có chủ nợ không có bảo đảm và chủ nợ có bảo đảm một phần mới có quyền này.

b.Doanh nghiệp mắc nợ: Theo khoản 1 Điều 9 Luật Phá sản doanh nghiệp thì sau khi phát hiện mình đã lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán và mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết mà vẫn không thoát khỏi tình trạng đó thì chủ doanh nghiệp hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp phải nộp đơn yêu cầu toà án tuyên bố phá sản. Như vậy, so với các chủ nợ thì làm đơn yêu cầu toà án tuyên bố phá sản là nghĩa vụ chứ không phải là quyền của doanh nghiệp mắc nợ.

c. Người lao động: Chủ thể thứ ba có quyền và lợi ích liên quan đến việc phá sản doanh nghiệp là người lao động. Do đó, Luật phá sản doanh nghiệp đã cho phép họ quyền được làm đơn yêu cầu toà án tuyên bố phá sản doanh nghiệp nơi họ đang làm việc với điều kiện “doanh nghiệp không trả được lương người lao động trong ba tháng liên tiếp” (Điều 8). Như vậy, điều kiện để người làm công được làm đơn là :

– Tính chất nợ là nợ lương

– Thời gian nợ là 3 tháng lương liên tiếp;

– Có văn bản thể hiện ý chí chung của tập thể người lao động về việc đưa doanh nghiệp ra toà án để giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản ( Nghị quyết của công đoàn chẳng hạn)

Ngoài các chủ thể kể trên, không ai được quyền này, kể cả toà án ( Điều 10 Luật phá sản doanh nghiệp) hay Viện kiểm sát.