Một số ví dụ về quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề

Nguyên đơn là bà L, 60 tuổi, trú tại 64 đường X; Bị đơn là bà Tr, 76 tuổi, trú tại 66 đường X. Bà L trình bày: Gia đình bà Tr đã gửi đơn đến UBND yêu cầu giải quyết tranh chấp với gia đình bà lối đi ra đường X. UBND đã mời hai gia đình đến giải quyết nhưng không thành nên bà L khởi kiện đến TAND quận yêu cầu buộc bà Tr phải chấm dứt việc sử dụng lối đi vì gia đình bà Tr đã có lối đi về phía bắc đường Y.

Bị đơn trình bày: Bà chấp nhận ngõ đi có diện tích 28 m2 thuộc quyền sở hữu của bà L nhưng gia đình bà có quyền đ qua vì hai lí do: Thứ nhất là đất nhà bà bị bao bọc, ngoài lối đi qua nhà bà L nên nhà bà L phải dành cho nhà bà một lối đi hợp lý; Thứ hai là lối đi nhà bà mang tính lịch sử vì gia đình bà đã sử dụng liên tục từ năm 1975 đến nay.

Tại bản án số 02/DSST ngày 17/03/1999, TAND quận G đã chấp nhận yêu cầu buộc gia đình bà Tr phải chấm dứt việc sử dụng lối đi qua nhà bà L. Bản án bị gia đình bà Tr kháng cáo.

Bản phúc thẩm số 117/PTDS ngày 18/06/1999, TAND quận đã nhận định: Gia đình bà Tr giáp ngõ đIi về phía bắc đường, và đã mở cổng ra đường đó nhưng sau khi có tang, do một lý do mê tín nào đó đă bịt cổng lại. Trước đây nhà bà Tr hay nhờ đất nhà bà L đi ra đường X cho thuận tiện với việc buôn bán. Khi ấy bà L đồng ý, nhưng bây giờ bà thấy có nhiều bất tiện nên không đồng ý nữa. Nhà bà Tr mở và xây cổng đi ra đường Y từ năm 1996, sau đó cổng lại được bịt kín nên chỉ con lối đi qua nhà bà L.

Hiện bà Tr dùng lối đi qua nhà bà L với lý do nhà bà bị vây bọc. Qua xác minh của toà án, bà Tr vẫn có thể có lối đi về phía bắc đường Y, nếu bà mở lối đi (dù lối đi qua nhà bà L thuận tiện hơn) nên bà Tr phải chấm dứt việc sử dụng lối đi qua nhà bà L.

Như vậy quyền có lối đi là một quyền chính đáng, nhưng mà pháp luật chỉ công nhận quyền sử dụng hạn chế BĐS liền kề khi không còn lối đi nào khác. Trường hợp này bà Tr phải chấm dứt việc sử dụng lối đi đó là hoàn toàn hợp lý, kể cả nhà bà Tr đã có lịch sử sử dụng lối đi ấy bao lâu chăng nữa.