Tranh chấp thương mại là gì?

Một cách đơn giản có thể hiểu tranh chấp thương mại là tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực thương mại. Điều 238 Luật thương mại Việt Nam nêu ra khái niệm về tranh chấp thương mại “là tranh chấp phát sinh do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng hợp đồng trong hoạt đồng thương mại”.

Tại Khoản 2 – Điều 5 cũng quy định “hoạt động thương mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân, bao gồm việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ thương mại và các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mục đích lợi nhuận hoặc nhằm thực hiện các chính sách kinh tế xã hội”.

Tuy nhiên, hành vi thương mại gồm những hành vi nào là điều đáng quan tâm  hơn cả. Hiện nay trên thế giới có nhiều quy định khác nhau về hành vi thương mại:

Ở  Việt Nam, Điều 45 Luật thương mại quy định các loại hành vi thương mại gồm:

1. Mua bán hàng hoá

2. Đại diện cho thương nhân

3. Môi giới thương mại

4. Uỷ thác mua bán hàng hoá

5. Đại lý mua bán hàng hoá

6. Gia công trong thương mại

7. Đấu giá hàng hoá

8. Dịch vụ giao nhận hàng hoá

9. Đấu thầu hàng hoá

10. Dịch vụ giám định hàng hoá

11. Khuyến mại

12. Quảng cáo thương mại

13. Trưng bày giới thiệu hàng hoá

14. Hội chợ, triển lãm thương mại

Tuy vậy, ngoại diên của khái niệm hành vi thương mại ở các nước có nền kinh tế thị trường phát triển có phạm vi rộng hơn nhiều. Ở Anh nói riêng và cộng đồng Anh ngữ nói chung thuật ngữ “Commerce” không đồng nhất với “trade”, mà nó bao gồm cả “trade”, “bank”, “insurrance” , “transport”, … hay nói một cách khác thương mại bao gồm cả việc mua, bán, các sản phẩm vô hình có tính chất đặc thù khác. Tác động thương mại là hoạt động “thường xuyên, độc lập và mưu cầu lợi nhuận”, và theo luật thương mại của Pháp, hoạt động thương mại bao gồm:

1. Mua bán động sản với mục đích bán lại để kiếm lời

2. Hoạt động trung gian trong việc mua bán động sản và bất động sản.

3. Cho thuê động sản và bất động sản.

4. Chế tạo và chuyên chở

5. Hoạt động đổi tiền và ngân hàng

6. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

Và tranh chấp thương mại là tranh chấp trong các hoạt động trên. Trong giới hạn của bài viết ở đây chỉ làm rõ tranh chấp trong hoạt động thương mại đã được quy định tại luật thương mại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/01/1998.