Những vấn đề pháp lý về tài sản và tài chính của hợp tác xã

1. Tài sản của hợp tác xã:

Luật hợp tác xã quy định: tài sản của hợp tác xã là tài sản thuộc sở hữu của hợp tác xã được hình thành từ vốn hoạt động của hợp tác xã. Vốn hoạt động của hợp tác xã được hình thành từ vốn góp của xã viên, vốn tích luỹ thuộc sở hữu của hợp tác xã và các nguốn vốn hợp pháp khác.

Vốn hoạt động của hợp tác xã được quản lý và sử dụng theo quy định của Luật Hợp tác xã, các quy định khác của pháp luật và Điều lệ hợp tác xã.

a. Vốn góp của xã viên:

Về vấn đề góp vốn của xã viên, cần chú ý một số quy định sau:

– Khi gia nhập hợp tác xã, xã viên phải góp ít nhất một khoản vốn tối thiểu theo quy định của điều lệ hợp tác xã. Xã viên có thể góp nhiều hơn mức tối thiểu, nhưng ở mọi thời điểm không được vượt quá 30% của tổng số vốn điều lệ của hợp tác xã (điều 19 Luật hợp tác xã).

– Xã viên có thể góp vốn một lần ngay từ đầu hoặc góp nhiều lần. Điều lệ hợp tác xã quy định về mức, hình thức và thời hạn góp vốn.

b. Các nguồn vốn cho hợp tác xã:

Để có đủ vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, hợp tác xã có thể huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau. Điều 32 Luật Hợp tác xã cho phép Hợp tác xã huy động vốn bằng cách:

– Vay vốn ngân hàng và huy động vốn bằng các hình thức khác theo quy định của pháp luật.

– Huy động bổ sung vốn góp của xã viên theo quyết định của Đại hội xã viên.

– Nhận và sử dụng vốn, trợ cấp của Nhà nước, của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước do các bên thỏa thuận và theo quy định của pháp luật.

c. Các loại quỹ của hợp tác xã:

Việc lập và sử dụng các loại quỹ của hợp tác xã là sự tập trung và sử dụng một cách có mục đích những phương tiện vật chất nhất định (hiện vật và tiền) nhằm duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và củng cố, cải thiện những điều kiện sống và làm việc của các xã viên.

Luật Hợp tác xã quy định: “Hợp tác xã phải lập quỹ phát triển sản xuất và quỹ dự phòng theo hướng dẫn của Chính phủ; các quỹ khác do Điều lệ hợp tác xã và Đại hội xã viên quy định phù hợp với điều kiện cụ thể của từng hợp tác xã. Đại hội xã viên quyết định tỷ lệ cụ thể trích lập các quỹ”.

Điều lệ hợp tác xã quy định về mục đích, phương thức quản lý và sử dụng các quỹ của hợp tác xã.

2. Phân phối lãi và xử lý lỗ trong các hợp tác xã:

Điều 37, Luật Hợp tác xã quy định rằng: Sau khi thực hiện xong nghĩa vụ nộp thuế, căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh nhu cầu tích luỹ để phát triển hợp tác xã, Đại hội xã viên quyết định cụ thể tỷ lệ phân phối lãi hàng năm vào các khoản mục như sau:

a) Trả bù các khoản lỗ của năm trước (nếu có) theo quy định của pháp luật về thuế;

b) Trích lập quỹ phát triển sản xuất, quỹ dự phòng và các quỹ khác của hợp tác xã; chia lãi cho xã viên theo vốn góp, công sức đóng góp của xã viên và phần còn lại chia cho xã viên theo mức độ sử dụng dịch vụ của hợp tác xã.

Cũng theo quy định của Luật Hợp tác xã thì lỗ phát sinh trong năm của hợp tác xã được trừ vào khoản thu từ tiền đền bù, bồi thường của cá nhân, tổ chức có liên quan; nếu chưa đủ thì bù đắp bằng quỹ dự phòng; nếu vẫn chưa đủ thì số lỗ còn lại được chuyển sang năm sau theo quy định của pháp luật về thuế.