Một số tác động của thuế nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân

Trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường, sự tác động của thuế nhập khẩu đối với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia sẽ ngày càng trở nên sâu sắc. Sự tác động thể hiện ở hai khía cạnh :

– Điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý và định hướng phát triển kinh tế.

– Đảm bảo sự bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh và công bằng xã hội.

Việc tăng cường vai trò kinh tế xã hội của nhà nước dẫn đến tốc độ chi tiêu của nhà nước ngày càng tăng lên và hậu quả tất yếu là đòi hỏi nhà nước phải mở rộng quỹ tài chính, hình thành chủ yếu từ việc thu thuế, trong đó có thuế nhập khẩu. Nhu cầu về nguồn tài chính càng lớn thì nhà nước cần phải tăng cường chức năng của thuế, chính trong quá trình đó, chức năng điều chỉnh của thuế được phát huy hiệu quả. Nhà nước có thể sử dụng công cụ thuế nhập khẩu để kích thích hoặc kìm hãm tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu, hoặc làm yếu đi sự tích luỹ, tiết kiệm, mở rộng hoặc thu hẹp nhu cầu có khả năng thanh toán của dân cư… Thuế nhập khẩu được sử dụng để tác động lên lợi ích kinh tế của các chủ thể. Với công cụ này, sự can thiệp của nhà nước không còn mang tính chất mệnh lệnh, bắt buộc các chủ thể phải kinh doanh hay không kinh doanh, mà chủ yếu tạo ra sự lựa chọn đối với các chủ thể kinh doanh. Đồng thời hệ thống pháp luật về thuế nhập khẩu được áp dụng chung cho các thành phần kinh tế kinh doanh trong các lĩnh vực khác nhau, đảm bảo sự công bằng và bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ. Điều này được thể hiện thông qua chính sách động viên giống nhau giữa các đơn vị, cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế có những điều kiện hoạt động giống nhau.

Hiện nay, xu hướng chung của các quốc gia là xây dựng các quy phạm pháp luật về thuế nhập khẩu theo hướng hội nhập quốc tế, đơn giản hoá cơ cấu hệ thống thuế và thuế suất. Chính sách thuế nhập khẩu của các nước đang có xu hướng nới lỏng dần các mức thuế suất theo hướng tự do hoá nên có thể trong tương lai, ranh giới để phân biệt thuế nhập khẩu với thuế nội địa sẽ trở lên rất mong manh và thậm chí có thể bị “xoá nhoà” hoàn toàn. Song, cần phải nhận thức thuế nhập khẩu vẫn có những tác động đáng kể, nhất là đối với các nước đang trên con đường phát triển như Việt Nam.