Hệ thống luật Hiến pháp Việt Nam

Các quy phạm pháp luật điều chỉnh các mối quan hệ xã hội liên quan đến việc tổ chức nhà nước, được chứa đựng trong các văn bản khác nhau tạo nên nguồn của ngành luật Hiến pháp có thể được nghiên cứu theo một nguyên tắc thống nhất và được sắp xếp thành cấu trúc thống nhất gọi là hệ thống ngành luật Hiến pháp.

Hệ thống ngành luật Hiến pháp gồm nhiều chế định khác nhau, mỗi chế định điều chỉnh  một loại quan hệ xã hội nhất định, giữa chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo thành một thể thống nhất. Đó là các chế định:

– Về chế độ chính trị

– Về chế độ kinh tế

– Về chế độ văn hóa, giáo dục, xã hội

– Về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

– Về bầu cử

– Về Quốc hội

– Về nguyên thủ quốc gia

– Về Chính phủ

– Về Toà án nhân dân

– Về Viện kiểm sát nhân dân

– Về Hội đồng nhân dân

– Về Ủy ban nhân dân

– Về biểu tượng nhà nước : ngày quốc khánh, quốc kỳ, quốc huy,  quốc ca.

Các quy phạm luật Hiến pháp hợp thành những chế định quan trọng của pháp luật Việt Nam. Những chế định này là cơ sở điều chỉnh các quan hệ xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh của các ngành khác. Tất cả các ngành luật  trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội đều phải bắt nguồn từ các nguyên tắc mà quy phạm pháp luật luật Hiến pháp đã quy định.

Các quy phạm luật Hiến pháp quy định các hình thức sở hữu của Nhà nước ta trong thời kỳ quá độ cùng với các khách thể của các hình thức sở hữu đó là cơ sở pháp lý để các ngành luật như Luật Dân sự, Luật kinh tế… cụ thể và chi tiết hóa.

Các quy phạm luật Hiến pháp quy định quyền và nghĩa vụ lao động của công dân, quyền được nghỉ ngơi, được giúp đỡ vật chất khi đau ốm, mất sức lao động. Những quyền và nghĩa vụ này là cơ sở pháp lý để Luật Lao động cụ thể hóa trong việc điều chỉnh những quan hệ lao động cụ thể của cán bộ, công nhân viên chức nhà nước.

Các quy phạm luật Hiến pháp quy định tài sản xã hội chủ nghĩa là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, cũng như bảo vệ tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân, phản bội Tổ quốc là tội nặng nhất… Là cơ sở pháp lý của luật hình sự khi quy định các tội trộm cắp, tham ô, hủy hoại tài sản xã hội chủ nghĩa cũng như tội gián điệp, âm mưu lật đổ chính quyền…

Tóm lại, luật Hiến pháp có một vị trí đặc biệt trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Các chế định, quy phạm của luật Hiến pháp là cơ sở pháp lý cho việc xây dựng mới, sửa đổi hoặc hủy bỏ các chế định, quy phạm của các ngành luật khác. Chính vì vậy, luật Hiến pháp là ngành luật chủ đạo trong hệ thống pháp luật Việt Nam.