Chế độ cho lao động là người có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao

 

Cùng với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật hiện đại và sự phát triển của tri thức, xu hướng của pháp luật lao động hiện đại ở các nước trên thế giới kể cả các nước đã và đang phát triển đều có những quy định riêng cho đối tượng lao động “chất xám” – là người có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao – đối tượng người lao động có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của cách mạng khoa học kỹ thuật. Đối với nước ta, người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đang ngày chiếm vai trò quan trọng trong sự nghiệp đổi mới của đất nước.

Ở nước ta, mặc dù lực lượng lao động đông nhưng chưa thực sự mạnh. Lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao vẫn còn thiếu nhiều. Tuy vậy, cho tới trước khi Bộ luật Lao động được ban hành, các chế độ, chính sách và pháp luật của Nhà nước ta về đãi ngộ và khuyến khích lao động chất xám thiếu và tản mạn, chưa thực sự là đòn bẩy kinh tế thúc đẩy cả “chất” và “lượng” đối với loại lao động này. Tình trạng “chảy máy chất xám” từ khu vực Nhà nước sang khu vực tư nhân nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn đang diễn ra. Tuy nhiên, pháp luật vẫn chưa có quy định nào về vấn đề bồi thường cho Nhà nước và cho người sử dụng lao động về những mất mát này. Như vậy, để có thể bảo vệ và khuyến khích lao động có chuyên môn kỹ thuật cao đem hết sức mình để phục vụ đất nước, thì Nhà nước phải có một chế độ, chính sách đồng bộ , toàn diện, đãi ngộ cao hơn cho loại lao động đặc biệt này.

Bộ luật Lao động đã thể hiện đường lối, chính sách đối với người lao động có chuyên môn, kỹ thuật cao trong quan hệ lao động. Các quy định ở điều 129 đến điều 130 của Bộ luật Lao động có ý nghĩa khuyến khích, trân trọng việc sử dụng chất xám của đội ngũ lao động trong tình hình mới nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mặt khác, còn tạo điều kiện cho họ tăng thêm thu nhập, làm giàu cho bản thân và xã hội của họ một cách hợp pháp và chính đáng. Đây là một bước tiến mới trong pháp luật lao động nước ta.

Về chế độ lao động của người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao được Bộ luật Lao động quy định như sau:

–            Người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao có quyền kiêm nhiệm việc hoặc kiêm chức trên cơ sở giao kết hợp đồng với nhiều người sử dụng lao động với điều kiện đảm bảo thực hiện đầy đủ các hợp đồng lao động và phải báo cho người sử dụng lao động biết. Riêng đối với cán bộ, công chức Nhà nước, việc kiêm nhiệm, kiêm chức phải dựa trên cơ sở các quy định của pháp lệnh cán bộ công chức và các văn bản pháp luật khác có liên quan.  – Người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao được hưởng các quyền lợi và có nghĩa vụ liên quan đến các sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, các đối tượng sở hữu công nghiệp khác do mình tạo ra hoặc cùng tạo ra trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động theo pháp luật sở hữu công nghiệp, phù hợp với hợp đồng đã ký.

–            Người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao có quyền nghỉ dài hạn không hưởng lương hoặc hưởng một phần lương để nghiên cứu khoa học hoặc để học tập nâng cao trình độ mà vẫn được giữ chỗ làm việc theo thỏa thuận với người sử dụng lao động.

–            Được ưu tiên kéo dài thời hạn hợp đồng hoặc giao kết hợp đồng mới.

–            Người sử dụng lao động lao động cũng có quyền giao kết hợp đồng lao động với bất kỳ người nào có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, kể cả công chức Nhà nước, nếu pháp luật không cấm.

Người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao còn được Nhà nước và người sử dụng lao động ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi để không ngừng phát huy tài năng, sáng tạo có lợi cho doanh nghiệp và đất nước. Những ưu đãi đối với Người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao không bị coi là phân biệt đối xử trong sử dụng lao động.

Nhà nước khuyến khích và có chính sách ưu đãi đặc biệt đối với người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao nếu họ đến làm việc ở vùng cao, vùng biên giới, hải đảo và những vùng có nhiều khó khăn.

Bên cạnh những ưu đãi trên, người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao phải có nhiệm vụ giữ gìn bí mật công nghệ, kinh doanh của nơi mình làm việc. nếu tiết lộ sẽ bị xử lý kỷ luật với hình thức sa thải và còn phải bồi thường theo chế độ trách nhiệm vật chất.