Các quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp

a. Quyền của doanh nghiệp:

Quyền của doanh nghiệp là những điều được pháp luật cho phép thực hiện. Nhìn chung, doanh nghiệp có những quyền cơ bản như sau:

– Quyền đối với tài sản của doanh nghiệp: theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp xác định doanh nghiệp là một chủ sở hữu đối với tài sản của mình do đó doanh nghiệp có quyền đối với tài sản như các quyền của các chủ tài sản đối với tài sản của họ.

– Quyền đối với hoạt động kinh doanh: doanh nghiệp có toàn quyền quyết định hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật, cụ thể là quyền chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn đầu t­ư, hình thức đầu t­ư, kể cả liên doanh, góp vốn vào doanh nghiệp khác, chủ động mở rộng quy mô và ngành, nghề kinh doanh; chủ động tìm kiếm thị tr­ường, khách hàng và ký kết hợp đồng; lựa chọn hình thức và cách thức huy động vốn; kinh doanh xuất khẩu và nhập khẩu; tuyển, thuê và sử dụng lao động theo yêu cầu kinh doanh; tự chủ kinh doanh, chủ động áp dụng ph­ương thức quản lý khoa học, hiện đại để nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh;

Ngoài ra, để đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp Luật Doanh nghiệp còn quy định doanh nghiệp có quyền từ chối và tố cáo mọi yêu cầu cung cấp các nguồn lực không đ­ược pháp luật quy định của bất kỳ cá nhân, cơ quan hay tổ chức nào, trừ những khoản tự nguyện đóng góp vì mục đích nhân đạo và công ích;

Doanh nghiệp còn có các quyền khác do pháp luật quy định trong các văn bản khác.

b. Nghĩa vụ của doanh nghiệp:

Bên cạnh các quyền, doanh nghiệp phải thực thi những nghĩa vụ theo pháp luật quy định. Nhìn chung doanh nghiệp hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp có các nghĩa vụ cơ bản như sau:

– Nghĩa vụ đăng ký kinh doanh và hoạt động kinh doanh theo đúng các ngành, nghề đã đăng ký. Đây là một nghĩa vụ bắt buộc nhằm đảm bảo sự quản lý của Nhà nước đối với doanh nghiệp. Pháp luật Việt Nam không công nhận hình thức doanh nghiệp kinh doanh mà không có đăng ký kinh doanh;

– Nghĩa vụ lập sổ kế toán, ghi chép sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ và lập báo cáo tài chính trung thực, chính xác: việc lập sổ kế toán và ghi chép kế toán, lưu trữ hoá đơn chứng từ là bằng chứng quan trọng cho hoạt động kinh doanh. Đảm bảo sự trung thực đối với Nhà nước và các chủ nợ;

– Nghĩa vụ đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật;

– Bảo đảm chất lư­ợng hàng hóa theo tiêu chuẩn đã đăng ký;

– Kê khai và định kỳ báo cáo chính xác, đầy đủ các thông tin về doanh nghiệp và tình hình tài chính của doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh; khi phát hiện các thông tin đã kê khai hoặc báo cáo là không chính xác, không đầy đủ hoặc giả mạo, thì phải kịp thời hiệu đính lại các thông tin đó với cơ quan đăng ký kinh doanh;

– Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải có nghĩa vụ ưu tiên sử dụng lao động trong nước, bảo đảm quyền, lợi ích của ngư­ời lao động theo quy định của pháp luật về lao động, tôn trọng quyền tổ chức công đoàn theo pháp luật về công đoàn;

– Tuân thủ quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tài nguyên, môi tr­ờng, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh;

– Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.